banner nieuws

Interview in Zeeuws Erfgoed juni 2016

In het tijdschrift Zeeuws Erfgoed van juni 2016 staat een interview met Francisca van Vloten.

"Weinig aspecten van de Zeeuwse ‘eigenheid’ zijn zo ongrijpbaar als het Zeeuwse licht. Toch is dit beroemd: een stoet kunstenaars, kunsthistorici en publicisten hield en houdt zich er intensief mee bezig. Kunsthistoricus, conservator en schrijver Francisca van Vloten is een van hen."

In 1989 zat Francisca van Vloten met journalist Kees Slager op de Hoge Hil bij Domburg, voor het VPRO-radioprogramma ‘Het spoor terug’. Ook toen ging het over het Zeeuwse licht. Van Vloten vertelde dat de schilder Piet Mondriaan begin twintigste eeuw op Domburg moest zijn afgekomen door de Zeeuwse schilderijen van Jan Toorop. Van Vloten: “Die schilderijen flonkerden van de lichtimpressies. Nadat Mondriaan in Domburg aan den lijve had ondervonden hoe dat licht door natuurlijke omstandigheden langs verschillende kanten over Walcheren leek te vallen, werd hij tot experimenten met de kleur en later de vorm gebracht.”

Het volledige artikel is als PDF beschikbaar ter download

SCRIPTIEPRIJS FREDERIK VAN EEDEN GENOOTSCHAP

frederikvaneeden klein

Het Frederik van Eeden Genootschap zet zich in voor de verspreiding van het gedachtegoed en de (hernieuwde) bestudering van het werk van de schrijver, wetenschapper, sociaal hervormer en psychiater Frederik van Eeden (1860-1932). Het Genootschap beheert ook de nalatenschap van Van Eeden; de collectie handschriften, brieven, foto’s etc. is in bruikleen gegeven aan de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam.

Het Genootschap wil met deze scriptieprijs Bachelor en Master studenten aanzetten om zich te verdiepen in het werk en het leven van Van Eeden of in de manier waarop het denken en doen van deze auteur heeft doorgewerkt in het culturele en sociale leven na zijn dood.

De prijs wordt tweejaarlijks uitgereikt en bestaat uit een geldbedrag van
€ 500,- en een bijzonder aandenken.
De eerste keer zal de prijs worden uitgereikt in 2017. De uiterste inzenddatum is 1 januari 2017.

Voor meer informatie over de Scriptieprijs en het reglement, download de PDF

De passie van Peijs - Francisca van Vloten (19 april 2016)

De laatste aflevering van De Passie van Peijs gaat over Francisca van Vloten. Francisca van Vloten is kunsthistoricus en conservator van het Marie Tak van Poortvliet Museum in Domburg – dé badplaats van Zeeland met een grote aantrekkingskracht voor kunstenaars als Piet Mondriaan en Jan Toorop.  

passievanpeijs

Boekbespreking Jan van Damme 30 maart 2016
'Zoals het licht valt'

cover zoalshetlichtvaltHet is een publicatie die helemaal in dit tijdsgewricht past. Er is een grote overzichtstentoonstelling van Jan Toorop in Den Haag. Daar kun je ook Piet Mondriaan zien. Kopieën van Mondriaans Zeeuwse werk zijn momenteel in Domburg te zien, in het Marie Tak van Poortvliet Museum. Die kopieën vormen de omlijsting van de installatie ‘De zaak Mondriaan’ van Loek Grootjans: 52 flessen met water, 52 schalen met zoutkristallen en bewerkte zeekaarten. Tussen al dat geweld verschijnt Zoals het licht valt, rond Toorop en Mondriaan in Domburg van Francisca van Vloten. kunsthistorica en conservator van het museum in Domburg.


Het rijk geïllustreerde boek valt uiteen in overzichtelijke delen: Domburg (de tuin van Europa), Jan Toorop, Piet Mondriaan en de Domburgse tentoonstellingen. In de bijlagen aanvullend materiaal: een brief van Mondriaan vanuit Parijs, een brief van Jan Toorop uit Den Haag, enkele raadselachtigheden rond een foto van Mondriaan met de kinderen van Ko Wisse, werken die buiten de catalogi van de Domburgse exposities bleven, een beschrijving van Albert Plasschaert van een bezoek aan Jan Toorop. Ik raakte even in de war bij de fotobijschriften op de pagina’s 107 en 109 – een kwestie van goed opletten.

In de inleiding wordt Walcheren in de 19e eeuw ‘een verstilde, paradijselijke uithoek van Europa’ genoemd. En over het water: ,,Het zilte water dat het voormalige eiland bijna omringde, werkte als een spiegel en een klankbord, als toetssteen voor het toen nieuwe: wijs, zuiver, relativerend en inspirerend. Het speelde een rol bij de reflectie van het zonlicht, zoals het relatief hoge zoutgehalte van de lucht het licht soms een schoonwassende intensiteit leek te geven en de schittering ervan over het vlakke, open land duizelingwekkend was. Die reflectie vroeg om een andere reflectie en leidde tot denken erover en weergeven ervan. Dat laatste afhankelijk van hoe het zonlicht nu eens door de materie brak, dan weer er langs schampte en de weerkaatsingen ervan het oog van de kunstenaars bereikten. Tal van mogelijkheden voor hen bij hun eigen weergave – de grote meesters op Walcheren waren Jan Toorop en Piet Mondriaan, die het in hun Nederlands-luministische werken neerlegden.”

De grote meesters… ik heb het boek met veel plezier gelezen.

Francisca van Vloten: Zoals het licht valt. Rond Toorop en Mondriaan in Domburg – Uitgave van De Factory Domburg, paperback, 136 pagina’s, 20,- euro.

Artikel in de PZC 26 maart 2016 (PDF)

Francisca van Vloten bij de opening van de Voorjaarstentoonstelling 2016 ‘De zaak Piet Mondriaan - Mondriaan in Domburg’ op zaterdag 26 maart, MTVP Museum Domburg.

Dames en heren,

In het najaar van 1946 had in het Stedelijk Museum in Amsterdam een herdenkingstentoonstelling voor Piet Mondriaan plaats. Hij was ruim twee jaar daarvoor in New York overleden. In de begeleidende uitgave werd een artikel van Mondriaan uit maart 1942 opgenomen, dat in 1945 in New York was gepubliceerd. ‘Pure beelding.’ Mondriaan eindigde het artikel met de woorden – ik parafraseer:

‘Kunst is niet meer dan een vervangingsmiddel gedurende den tijd dat de schoonheid in het leven tekort schiet. Zij zal verdwijnen naarmate het leven meer in evenwicht komt. Nu is kunst nog van het grootste belang omdat door haar op een directe en van individuele opvattingen onafhankelijke wijze de wetten van het evenwicht worden gedemonstreerd.’

In de levensopvatting van Mondriaan ging het om dat evenwicht, het universele. In zijn werk wilde hij, zoals de kunsthistoricus Bram Hammacher het noemde, tot de zuiverheid van kristal komen, om vervolgens het kristal aan de mensen te geven. Hoe heeft hij die lange weg van Haagse School naar Nieuwe Beelding zo intuïtief trefzekeren in werkelijkheid zo tegen de klippen op ploeterend, maar volhardend kunnen doorlopen?

In 1908, tijdens een impasse in zijn leven, zag hij Jan Toorops Zeeuwse werken op de St. Lucas-tentoonstelling in Amsterdam. Diep onder de indruk reisde hij in september van dat jaar met iemand – we weten nog steeds niet werkelijk wie – naar Domburg, waar hij in het Strandhotel logeerde, direct aan zee. Vermoedelijk kwamen zij laat in de middag of tegen de avond aan – terwijl een gloeiende lucht vol paarse, blauwe, gele en roze tinten, zich voor hun ogen ontvouwde ... als je dan niet direct verloren bent ...

Mondriaan zou op Walcheren de belangrijkste ontwikkeling in zijn werk doormaken. In de periode 1908-1915 verbleef hij met een zekere regelmaat in Domburg en daarna vermoedelijk toch nog zo af en toe. Langzaamaan werd zijn werk een zoektocht naar de ‘zuivere’ in plaats van de natuurlijke kleur, omdat ‘het schone’ zonder de natuurgetrouwe voorstelling – volgens Mondriaan soms zelfs veel beter – kon worden weergegeven. Steeds verder zou hij daarin gaan; elk facet van een compositie, tot werkwijze en materiaal toe, zou in dienst komen te staan van de schoonheid: de perfecte harmonie van de tot de grootste eenvoud teruggebrachte tegendelen. – Op de tentoonstelling zie je dat bijvoorbeeld in zijn vroege Domburgse periode, in De rode molen, waar het pure rood de eenvoudigste en absolute tegenhanger krijgt in het omringende blauw om zo de perfecte harmonie te bereiken. – In later jaren zou die opvatting zich uitstrekken tot Mondriaans atelier, en zelfs zijn maaltijden en uiteindelijk, zoals al aangeduid, tot zijn hele levenshouding en -filosofie.

Mondriaans gedachten over deze ontwikkeling hadden een theosofische grondslag. In 1909 was hij lid geworden van de Theosofische Vereeniging. De tegenstelling mannelijk/vrouwelijk en geest/ materie zoals de theosofie die ziet, moest in de bewustzijnsontwikkeling van de mens zó in een onderlinge samenhang worden geplaatst dat evenwicht het gevolg was. Bij Mondriaan leidde dat tot een verscherping van de tegenstelling verticaal/ horizontaal. Het vlakke land van Walcheren met hier en daar een verticaal object heeft er een rol van betekenis bij gespeeld. – Denkt u maar weer aan De rode molen, en bijvoorbeeld ook aan de serie van de Walcherse kerken en de vuurtoren van Westkapelle. Mondriaan experimenteerde in die werken met het pointillisme dat hij bij Toorop had gezien, maar evenzeer met een soort monumentale lijnvoering. – Het gaat te ver om daar hier nader op in te gaan; meer kunt u lezen in Zoals het licht valt, de nieuwe publicatie over Toorop en Mondriaan in Domburg, en zien op de tentoonstelling. En daarbij vraag ik ook uw speciale aandacht voor de vitrines, die veel informatie en wellicht enkele verrassingen bevatten.

De reproducties werden mogelijk gemaakt dankzij onze geweldige Vereniging van Vrienden. De originelen van deze werken bevinden zich in het Gemeentemuseum Den Haag. Dankzij het Gemeentemuseum en het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie, eveneens in Den Haag, hebben wij van zeer hoogwaardige scans prachtige reproducties kunnen laten maken, die een belangrijk deel van Mondriaans ontwikkeling in Domburg en op Walcheren laten zien. Graag had ik hier álle werken uit Mondriaans Zeeuwse periode opgehangen, maar een aanzienlijk deel daarvan bevindt zich in Amerikaanse collecties en daarop berust helaas nog beeldrecht, men krijgt zelden toestemming ze te gebruiken, en dan voornamelijk met zeer zware verplichtingen.

Als verantwoordelijke conservator van deze tentoonstelling, wijs ik u graag nog op de aan Jan Toorop gewijde muur, meteen links bij de ingang van het museum – daar hangen naast onze eigen collectie drie recent gekregen langdurige bruiklenen waar we bijzonder blij mee zijn. Een isografie van Jan en Mieke Lagendijk, en een krijttekening en een aquarel van de Turing Foundation. – In de kleine aquarel uit 1915, is in de non op de voorgrond Toorops vriendin uit zijn latere jaren Miek Janssen te herkennen; zij komt in veel van zijn werken uit die periode voor. –

En dan ga ik nú graag naar het middelpunt van onze tentoonstelling: de installatie van Loek Grootjans, De Zaak Piet Mondriaan, onderdeel van zijn project Storage for Distorted Matter. Loek Grootjans’ fascinatie voor het Zeeuwse licht vertoont overeenkomsten met de mijne – dat was de aanleiding om een gezamenlijk project te beginnen – maar de grondslagen zijn ten dele en de uitwerkingen zijn geheel anders. 
Loek zal u nu iets vertellen over zijn project – en onwillekeurig rijst bij mij dan de vraag: wat zou Mondriaan – die het liefst een samenleving zou willen waarin kunst overbodig is – van dit project vinden? 
Ik vermoed dat hij zou zien, hoe ook deze kunstenaar een eigen weg bewandelt naar een in de toekomst liggend vermoedelijk kristalhelder doel.

Dames en heren, dagelijks worden wij ermee geconfronteerd dat onze maatschappij in disharmonie verkeert. Mondriaans perfecte harmonie – een samenleving die de troost van kunst niet nodig heeft, hebben wij niet bereikt – willen we vermoedelijk ook niet –of niet helemaal– bereiken. En ook voor Mondriaan gold, in woorden van Hammacher, dat ‘het kunstenaarschap in hem zijn theorie te heftig was’.
Zo’n constant samenspel tussen kunstenaarschap en theorie – en een verlangen naar wetmatigheid – proef ik ook bij Loek Grootjans. Zoals Mondriaan, heeft hij een eindeloos geduld, grote aandacht voor details en een enorme hardnekkigheid. En bovendien is hij een zeer beminnelijk mens. 
Om al deze redenen was het voor mij een groot plezier met hem samen te werken, zijn visie met de mijne te delen en onze projecten te bundelen.

Graag geef ik nu het woord aan hem. Dank u wel.

DE ZAAK PIET MONDRIAAN * MONDRIAAN IN DOMBURG

27 maart - 3 juli 2016

Impressie van de opening van de Voorjaarstentoonstelling 2016 van het Marie Tak van Poortvliet Museum Domburg.

Zon 100 bezoekers 2
Zo'n 100 mensen waren aanwezig bij de
opening, verdeeld over binnen en buiten 
  Dankwoord AvH 2
Dankwoord met bloemen van de voorzitter 
Arnold van Houtum

 

   
muziektent 2
Een drankje in de muziektent voor Loek
Grootjans en Francisca van Vloten
  Loek en Frans met bloemen 2
Bloemen
     
In de zaal:    
Zaal 1   Zaal 2
     
Zaal 3   Zaal 4
     
Zaal 5 
Foto Ruben Oreel
  Buiten 
In de tuin enkele beelden van Loek Grootjans,
die tijdens zijn project De zaak P.M. afval
langs de kust verzamelde en dat in beton
goot. Het begin van een reeks van 52 beelden.
     

Toespraak Francisca van Vloten bij de opening van de tentoonstelling 

 

MarieTak Affiche voorjaar 2016 DeZaakPietMondriaan verkleind

 mondriaan image00           mondriaan image01           mondriaan image02

PERSBERICHT

De voorjaarstentoonstelling 2016 van het Marie Tak van Poortvliet Museum Domburg is gewijd aan

DE ZAAK PIET MONDRIAAN * MONDRIAAN IN DOMBURG
27 maart - 3 juli 2016

DE ZAAK PIET MONDRIAAN

Loek Grootjans (Arnemuiden, 1955) verzamelt en archiveert alles wat hem als mens en kunstenaar raakt. In 2008 begon hij met zijn project Storage for Distorted Matter. In dit veelomvattende project probeert Grootjans het leven te registreren en op te slaan. Zo verzamelde hij jarenlang het stof in zijn atelier en de grond waarop Vincent van Gogh werd geboren. 

Voor De zaak Piet Mondriaan, deel uitmakend van Storage for Distorted Matter, heeft Grootjans het licht verzameld dat Mondriaan in 1908 moet hebben gezien toen hij voor het eerst in Domburg aankwam. Grootjans betoogt dat ‘het Zeeuwse licht’, dat Piet Mondriaan in 1908 voor het eerst in Domburg zag, zijn oeuvre grotendeels heeft veranderd en gevormd. Het licht is daar fenomenaal en volgens Grootjans’ onderzoek komt dat door de invloed van de Wester- en Oosterschelde, de stroming van de Noordzee en het Nauw van Calais. De zoutkristallen in het water zijn in de zomer vele malen groter dan in andere seizoenen; zij komen door de wervelende stromingen ter plekke in de lucht terecht en beïnvloeden op die manier het licht. De zeewatertemperatuur is in september het warmst en daardoor zijn de kristallen het grootst in die periode. De manier waarop de kristallen het licht weerkaatsen levert een uniek effect op. 

Grootjans heeft op de plaats tussen Westkapelle en Domburg, op het kruispunt van de kijkrichting van Piet Mondriaan van Domburg naar Westkapelle, een jaar lang water uit de zee gehaald en deels laten verdampen. Ook heeft hij op die plek duizenden foto’s gemaakt van het sublieme Zeeuwse licht. Hij heeft met zijn installatie historische gegevens met hedendaagse gecombineerd en biedt op geheel eigen wijze een nieuwe kijk op de kunsthistorie.

mondriaan image04 1        mondriaan image11 1        mondriaan image07        mondriaan image03

MONDRIAAN IN DOMBURG

MTVP-Conservator Francisca van Vloten is evenals Loek Grootjans gefascineerd door het Zeeuwse Licht. In 1989 zat zij met de journalist, schrijver en radiomaker Kees Slager op de Hoge Hil van Domburg en vertelde zij hem over haar gedachte dat Mondriaan door de Zeeuwse schilderijen van Toorop, die flonkerden van lichtimpressies, op Domburg was afgekomen. En dat hij na aan den lijve te hebben ervaren hoe dat bijzondere licht door natuurlijke omstandigheden langs meer kanten over Walcheren leek te vallen, tot experimenten met de kleur en later met de vorm werd gebracht. Sindsdien heeft zij regelmatig over haar onderzoek naar het Zeeuwse licht, Toorop, Mondriaan en Domburg gepubliceerd.

Als omlijsting van Loek Grootjans’ project De Zaak Piet Mondriaan heeft Van Vloten een documentaire tentoonstelling rond Mondriaan in Domburg gemaakt.

mondriaan image09 mondriaan image08 mondriaan image05 mondriaan image06

JAN TOOROP SCHENKING

Een wand van het tentoonstellingsgebouw is gereserveerd voor Jan Toorop: in 2015 schonk de Turing Foundation het MTVP Museum Domburg twee Toorops in langdurige bruikleen, een aquarel en een krijttekening. Zij zullen voor de duur van de tentoonstelling naast enkele andere werken van Toorop uit de collectie van het museum te zien zijn.

_________________________________________________________________________

Voor informatie & foto's: Arnold van Houtum, E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., M 06 543 67 534.

mondriaan image10

mondriaan image12

 

De Jekyll en Hyde in Frederik van Eeden / Maarten Slagboom (www.schift.nl)

Tegen het eind van de 19e eeuw realiseerden steeds meer mensen zich dat de vooruitgang een keerzijde had. Onder hen schrijver en psychiater Frederik van Eeden. In de aanloop naar het slotstuk van de documentaireserie De IJzeren Eeuw schetsen vier Van Eeden-kenners een beeld van de man die fungeerde als doorgeefluik van nieuwe ideeën maar nooit werd wat hij graag wilde zijn: iemand uit één stuk.

Lees meer: De Jekyll en Hyde in Frederik van Eeden

PRESENTATIE LIBER AMICORUM FREDERIK VAN EEDEN & FREDERIK VAN EEDEN-GENOOTSCHAP 2014/2015

 

HERINNERING IS EEN KOSTBARE GAVE
LIBER AMICORUM FREDERIK VAN EEDEN & FREDERIK VAN EEDEN-GENOOTSCHAP

Liber Amicorum 2014/2015 Frederik van Eeden (1860-1932) 
Liber Amicorum 2014/2015               Frederik van Eeden (1860-1932)

Lees meer: PRESENTATIE LIBER AMICORUM FvE & FVEG 2014/ 2015

 

OPENING VOORJAARS- EN ZOMERTENTOONSTELLING MTVP 2015

 

Op 28 maart 2015 werd in het MVTP Museum Domburg de tentoonstelling

MET DE NATUUR ALS LEERMEESTER. DE KUNSTENAARSKOLONIE SCHWAAN
geopend door Pierre Bedouelle, de secretaris-generaal van de Europese Federatie van Kunstenaarskolonies EuroArt.

Lees meer: Opening voorjaars- en zomertentoonstelling MTVP 2015

fveg logo

PERSBERICHT

HERINNERING IS EEN KOSTBARE GAVE
LIBER AMICORUM FREDERIK VAN EEDEN & FREDERIK VAN EEDEN-GENOOTSCHAP

Presentatie Liber Amicorum 2014/2015: zaterdag 11 april 2015 van 15.30 – 16.30 uur
Museumcafé van de Bijzondere Collecties van de UvA aan de Oude Turfmarkt in Amsterdam

Liber Amicorum 2014/2015 Frederik van Eeden (1860-1932) 
Liber Amicorum 2014/2015               Frederik van Eeden (1860-1932)

Het Liber Amicorum verschijnt ter gelegenheid van het 80-jarige bestaan van het Frederik van Eeden-Genootschap in 2014. In dat jaar werden de bijdragen geschreven en verzameld. Zij komen zowel van leden van het Genootschap als van mensen die zich rechtstreeks of indirect met Van Eeden hebben beziggehouden. De presentatie heeft bijna op de dag af 85 jaar na de presentatie van het eerste Liber Amicorum (3 april 1930) voor Frederik van Eeden plaats. Het ‘nieuwe’ Liber Amicorum werd aangevuld met een selectie uit de bijdragen aan het ‘oude’ Liber Amicorum.

De redactie en samenstelling was in handen van Francisca van Vloten.
Het eerste exemplaar wordt aangeboden aan Wim Brands (VPRO Boeken).

De presentatie sluit aan op de Algemene Ledenvergadering 2015 van het Frederik van Eeden-Genootschap, die op 11 april 2015 van 14.30 tot 15.30 uur plaatsheeft in de Regentenzaal van de Bijzondere Collecties.

De Factory | 240 p. | ISBN/EAN: 978-90-811727-8-3 | € 34.

_________________________________________________________________________

Noot voor de redacties: voor meer informatie en foto’s: de voorzitter van het Frederik van
Eeden-Genootschap Arnold van Houtum, E Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken., M 06 543 67 534.

 

 

PERSBERICHT

MET DE NATUUR ALS LEERMEESTER 
DE KUNSTENAARSKOLONIE SCHWAAN
29 maart - 6 september

Het MTVP Museum Domburg begint 2015 met een tentoonstelling die is gewijd aan de prachtige landschapschilderijen en dorpsgezichten van de Noord-Duitse kunstenaarskolonie Schwaan.

DE KUNSTENAARSKOLONIE SCHWAAN
Zoals er in de tweede helft van de negentiende eeuw talrijke kunstenaarskolonies in Europa ontstonden, zo ontwikkelde zich omstreeks 1890 ook in Schwaan een gemeenschap van schilders. De uit Schwaan zelf afkomstige Franz Bunke, Rudolf Bartels en Peter Paul Draewing vormden samen met de uit Hamburg stammende Alfred Heinsohn de belangrijkste steunpilaren van de enige kunstenaarskolonie in Mecklenburg.

Ze waren aan de Weimarer Malerschule – de Groothertogelijk-Saksische Kunstschool in Weimar – onderwezen in de realistisch-naturalistische landschapschilderkunst en beoefenden hun natuurstudies in hun geboortestreek Mecklenburg.

Bartels en Heinsohn ontwikkelden zich het meest in moderne richting en zouden tot de zgn. Klassieke Modernen gaan behoren. Met hen mee kwamen collega’s als Paul Baum (in Zeeland geen onbekende), Richard Starcke, Hedwig von Germar en Otto Tarnogrocki, die voor een levendige uitwisseling van werken en ideeën zorgden. Vrouwelijke kunstenaars als Ilse Jonas en Helene Dolberg bleken eveneens een band met Schwaan te hebben.

Conservator: Francisca van Vloten

  
PERSBERICHT Schwaan 2015 MTVP afb1 PERSBERICHT Schwaan 2015 MTVP afb2 PERSBERICHT Schwaan 2015 MTVP afb3 PERSBERICHT Schwaan 2015 MTVP afb4

____________________________________________________________________________________
Voor de redactie: meer informatie en foto's van werken; mail Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

PERSBERICHT Schwaan 2015 MTVP afb5

 

 

 


Bij de tentoonstelling verschijnt de publicatie:

Francisca van Vloten, Met de natuur als leermeester. De kunstenaarskolonie Schwaan.
Domburg: De Factory, 2015 | 90 p. | € 15. 

 

 

DE KUNSTENAARSKOLONIE DOMBURG
Domburg maakte aan het einde van de negentiende eeuw naam als een eenvoudig internationaal kuuroord, met als grote trekpleister de arts en fysiotherapeut Johan Georg Mezger (1838-1909). Na Mezgers dood en de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) veranderde het stadje langzaam aan in een familiebadplaats voor de middenklasse. Lang bleef zijn geschiedenis verborgen, maar vanaf de jaren tachtig van de twintigste eeuw is Domburg als kunstenaarskolonie oude stijl te boek gesteld.

Kunstenaars hebben van oudsher over Walcheren rondgezworven, aangetrokken door de ongerepte schoonheid van de omgeving, de bijzondere lichtval langs de kust en de weerschijn ervan over het door water omarmde land. Met enkele Belgische schilders als Emile Claus, Euphrosine Beernaert en Camille Van Camp omstreeks 1870 als voorlopers, ontstond de kunstenaarskolonie Domburg rond 1900, beleefde zij haar grootste bloei tijdens de bekende Domburgsche Tentoonstellingen (1911-1921) en duurde zij voort tot eind van de jaren twintig. De kunstenaarskolonie Domburg kwam symbolisch tot een einde toen ‘de kunstzaal’ ten gevolge van hevige stormen in de winter van 1921 op 1922 instortte.

HET MTVP MUSEUM
Een replica van het oude gebouwtje staat enigszins verborgen als een oase van rust in het centrum van de badplaats en huisvest sinds 1994 het Marie Tak van Poortvliet Museum Domburg. Het museum organiseert twee keer per jaar succesvolle exposities rond de deelnemers aan de oude tentoonstellingen, rond hedendaagse kunstenaars die een band met Zeeland hebben en bovendien - in het kader van de contacten tussen Europese kunstenaarskolonies onderling -rond andere spraakmakende kolonies uit eind negentiende en begin twintigste eeuw.

logo marietak 2015

Ooststraat 10a Ι 4357 BE Domburg Ι T 00 31 118 584618

DE KUNSTENAARSKOLONIE SCHWAAN IN DOMBURG

Voorjaar en Zomer 2015

De kunstenaarskolonie Schwaan in Domburg

 

Rudolf Bartels, Obstbaumblüte / Vruchtenboom in bloei, 1914, olieverf op doek.

 

Het MTVP Museum Domburg begint 2015 met een tentoonstelling die is gewijd aan de prachtige landschapschilderijen en dorpsgezichten van de Noord-Duitse kunstenaarskolonie Schwaan. 

Zoals er in de tweede helft van de negentiende eeuw talrijke kunstenaarskolonies in Europa ontstonden, zo ontwikkelde zich omstreeks 1890 ook in Schwaan een gemeenschap van schilders. De uit Schwaan zelf afkomstige Franz Bunke, Rudolf Bartels en Peter Paul Draewing vormden samen met de uit Hamburg stammende Alfred Heinsohn de belangrijkste steunpilaren van de enige kunstenaarskolonie in Mecklenburg. Ze waren aan de Weimarer Malerschule – de Groothertogelijk- Saksische Kunstschool in Weimar – onderwezen in de realistisch-naturalistische landschapschilderkunst en beoefenden hun natuurstudies in hun geboortestreek Mecklenburg. Met hen mee kwamen collega’s als Paul Baum (in Zeeland geen onbekende), Richard Starcke, Hedwig von Germar en Otto Tarnogrocki, die voor een levendige uitwisseling van werken en ideeën zorgden. Vrouwelijke kunstenaars als Ilse Jonas en Helene Dolberg bleken eveneens een band met Schwaan te hebben.

Tentoonstelling & Publicatie: Francisca van Vloten

marie tak logo